പ്രകൃതിയ്ക്ക് മനുഷ്യൻ വരച്ചിട്ടതുപോലുള്ള കൃത്യമായ അതിരുകൾ കാണില്ല. ആകാശവും കടലും മലകളും കാടുകളും പരസ്പരം ചേർന്നുനിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ മനുഷ്യന്റെ ഭാവന ഈ കാഴ്ചകൾക്ക് രൂപവും അർഥവും അതിരുകളും നൽകുന്നു..പ്രകൃതി യാഥാർഥ്യമാണ്; ഭാവന അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനമാണ്. ഒരു മേഘം വെള്ളത്തുള്ളികളുടെ കൂട്ടമാണെങ്കിലും ഒരു കുട്ടിക്ക് അത് ആനയായോ കുതിരയായോ തോന്നാം. ഒരു കവിക്ക് അതിൽ വിരഹം കാണാം; ഒരു ചിത്രകാരന് അതിൽ നിറങ്ങളുടെ മനോഹാരിത കാണാം..ഒരു മരത്തെ ഒരാൾ തണൽ നൽകുന്ന ഇടമായി കാണുന്നു. മറ്റൊരാൾ അതിൽ പക്ഷികളുടെ വീടു കാണുന്നു. ഒരു എഴുത്തുകാരൻ അതിനെ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രതീകമാക്കാം. മരത്തിന് പ്രകൃതിയിൽ ഒരു രൂപമുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ അർഥം നമ്മുടെ ഭാവനയിലൂടെ വികസിക്കുന്നതാണ്..ഭാവന ലോകത്തെ പരിമിതപ്പെടുത്തുകയും വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. നമ്മുടെ ഭാവനയാണ് പലപ്പോഴും നാം കാണുന്നതിന് അതിരുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഒരാൾക്ക് ഒരു മല കയറാനാകാത്ത വലിയ തടസ്സമായിരിക്കാം; മറ്റൊരാൾക്ക് അതൊരു സാഹസിക യാത്രയുടെ തുടക്കമാണ്..വില്യം ബ്ലേക്കിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഭാവന വെറുമൊരു സങ്കൽപ്പമല്ല; അത് ലോകത്തിന് വ്യക്തമായ രൂപവും അർഥവും നൽകുന്ന സൃഷ്ടിപരമായ ശക്തിയാണ്. ബ്ലേക്കിന്റെ ആശയത്തിൽ കലയുടെ ശക്തി ഭാവനയിലാണ്..വില്യം ബ്ലേക്ക് (1757–1827) ഇംഗ്ലീഷ് കവിയും ചിത്രകാരനും പ്രിന്റ് മേക്കറുമായിരുന്നു. കവിതയും ചിത്രകലയും ഒരുമിപ്പിച്ച സവിശേഷമായ സൃഷ്ടികളിലൂടെ അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധേയനായി. ഭാവന, ആത്മീയത, സ്വാതന്ത്ര്യം, മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക ലോകം എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളാണ്..ദ ഗോസ്റ്റ് ഓഫ് ഏബൽ എന്ന കൃതി ബ്ലേക്ക് ആരംഭിക്കുന്നത് ഈ വാക്കുകളിലൂടെയാണ്. 1822-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ രചനയിൽ പ്രകൃതിയും ഭാവനയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തകൾ പ്രകടമാണ്..വാക്കുകളുടെ പൂർണരൂപത്തിൽ പ്രകൃതിക്ക് സമയത്തിന്റെ അതിരുകളില്ലെന്നും ഭാവനയ്ക്ക് അതിന്റേതായ കാലാതീതമായ സ്വഭാവമുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നുണ്ട്.
