വിദ്യയുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും കലകളുടെയും അധിദേവതയായ സരസ്വതീദേവിയെ ആരാധിക്കുന്ന വിശേഷദിനമാണ് നവരാത്രിയിലെ പൂജവയ്പ്പ്. അറിവിനോടുള്ള ആദരവും പഠനത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും ആത്മീയചൈതന്യവും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ ദിവസം പുസ്തകങ്ങൾ, പഠനോപകരണങ്ങൾ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ, തൊഴിൽപരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ ദേവീസന്നിധിയിൽ സമർപ്പിച്ച് പൂജിക്കുന്നു. അജ്ഞാനത്തിന്റെ അന്ധകാരം അകറ്റി അറിവിന്റെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് നയിക്കണമെന്ന പ്രാർഥനയാണ് ഈ ആചാരത്തിന്റെ കാതൽ.

ഇത്തവണത്തെ പൂജവയ്പ്പ് എപ്പോൾ?

ഒക്ടോബർ 18 ഞായറാഴ്ചയാണ് പൂജവയ്പ്പ്. മലയാളമാസം 1202 തുലാം ഒന്നിന് ദുർഗാഷ്ടമി വരുന്നു. അന്ന് വൈകിട്ട് ക്ഷേത്രം തുറക്കുന്ന സമയം മുതൽ പൂജവയ്ക്കാം. അസ്തമയസമയത്ത് അഷ്ടമിതിഥി വരുന്ന ദിവസമാണ് പൊതുവേ പൂജവയ്പ്പിനായി പരിഗണിക്കുന്നത്. വൈകുന്നേരം അഷ്ടമിതിഥി ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അതിനു മുമ്പുള്ള ദിവസമാണ് പൂജവയ്പ്പിനായി സ്വീകരിക്കുക. ഒക്ടോബർ 18-ന് അഷ്ടമിതിഥി ലഭിക്കുന്നതിനാൽ അന്നുതന്നെ പൂജവയ്ക്കാം.

നവരാത്രിയും ദേവീസങ്കൽപ്പങ്ങളും

നവരാത്രിയിൽ ദുർഗ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നീ ദേവീസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ദുർഗാദേവി ശക്തിയുടെയും ധർമസംരക്ഷണത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. ലക്ഷ്മീദേവി ഐശ്വര്യത്തെയും സമൃദ്ധിയെയും പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു. സരസ്വതീദേവിയാകട്ടെ വിദ്യയുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും കലകളുടെയും പ്രതീകമാണ്. നവരാത്രിയുടെ അവസാന ദിവസങ്ങളിലാണ് സരസ്വതീപൂജയ്ക്ക് വിശേഷപ്രാധാന്യം ലഭിക്കുന്നത്.

വിദ്യാർഥികൾ പാഠപുസ്തകങ്ങളും പഠനോപകരണങ്ങളും പൂജയ്ക്കു വയ്ക്കുന്നു. സംഗീതജ്ഞർ സംഗീതോപകരണങ്ങളും കലാകാരന്മാർ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉപകരണങ്ങളും സമർപ്പിക്കുന്നു. തൊഴിലാളികളും സാങ്കേതികവിദഗ്ധരും ഉപജീവനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ പൂജവയ്ക്കുന്ന പതിവുമുണ്ട്. അറിവ് നേടുന്നതിനും അധ്വാനത്തിലൂടെ ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുന്നതിനും സഹായിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളോടുള്ള ആദരവാണ് ഈ ആചാരത്തിലൂടെ പ്രകടമാകുന്നത്.

വീട്ടിൽ പൂജവയ്ക്കുന്ന വിധം

വീട്ടിൽ പൂജവയ്ക്കാൻ വൃത്തിയുള്ളതും ശാന്തവുമായ ഒരിടം തെരഞ്ഞെടുക്കാം. അവിടെ പീഠമൊരുക്കി പട്ടുവിരിച്ച് സരസ്വതീദേവിയുടെ ചിത്രം സ്ഥാപിക്കാം. ചിത്രത്തിനു മുന്നിൽ നിലവിളക്ക് തെളിച്ച് പുഷ്പമാല ചാർത്താം. അവിൽ, മലർ, കൽക്കണ്ടം, മുന്തിരി തുടങ്ങിയ നിവേദ്യങ്ങൾ സമർപ്പിച്ച് പ്രാർഥിക്കുകയും ചെയ്യാം.

ചില ആചാരക്രമങ്ങളിൽ പൂജാപീഠത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ സരസ്വതീദേവിയെ സങ്കൽപ്പിച്ച് വടക്കുഭാഗത്ത് ഗുരുവിനെയും വേദവ്യാസനെയും തെക്കുഭാഗത്ത് ഗണപതിയെയും ദക്ഷിണാമൂർത്തിയെയും സങ്കൽപ്പിച്ച് പൂജിക്കുന്ന രീതിയുമുണ്ട്. കുടുംബപാരമ്പര്യത്തിനും ഉപാസനാക്രമത്തിനും അനുസരിച്ച് ആചാരങ്ങളിൽ വ്യത്യാസങ്ങൾ വരാം.

പുസ്തകങ്ങൾ, പേനകൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ, മറ്റ് പഠനോപകരണങ്ങൾ,വാഹനം എന്നിവ വൃത്തിയാക്കി പൂജയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കാം. തൊഴിൽപരമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളും യന്ത്രങ്ങളും പൂജവയ്ക്കാവുന്നതാണ്. സമർപ്പിക്കുന്ന വസ്തുക്കളിൽ ദേവീസാന്നിധ്യം സങ്കൽപ്പിച്ച് ഭക്തിയോടെയും ആദരവോടെയും പ്രാർഥിക്കുകയാണ് പ്രധാനം.

പൂജവച്ച പുസ്തകങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും പൂജ അവസാനിക്കുന്നതുവരെ സാധാരണ ഉപയോഗത്തിനായി എടുക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് ആചാരം. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വീട്ടിൽ ദീപം തെളിച്ച് പ്രാർഥിക്കുകയും സരസ്വതീമന്ത്രങ്ങളോ ഗായത്രീമന്ത്രമോ ഭക്തിപൂർവം ജപിക്കുകയും ചെയ്യാം.

പൂജവയ്പ്പ് ; അറിവിനെ ആദരിക്കാനും പഠനത്തിന് ജീവിതത്തിൽ അർഹമായ സ്ഥാനം നൽകാനുമുള്ള ഓർമപ്പെടുത്തലാണ്. കുട്ടികളിൽ പഠനത്തോടുള്ള താൽപര്യം വളർത്താനും പുസ്തകങ്ങളോടും ഗുരുക്കന്മാരോടും ആദരവ് പുലർത്തുന്ന മനോഭാവം രൂപപ്പെടുത്താനും ഈ ആഘോഷം സഹായിക്കുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസം പരീക്ഷകളിൽ വിജയം നേടുന്നതിനുള്ള മാർഗം മാത്രമല്ല. വിവേകവും വിനയവും ധാർമികബോധവും വളർത്തി മനുഷ്യനെ ഉത്തമ വ്യക്തിത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രക്രിയ കൂടിയാണ് അത്. അതിനാൽ വിദ്യാദേവതയെ ആരാധിക്കുന്നതിനൊപ്പം നേടുന്ന അറിവ് ജീവിതത്തിൽ പ്രാവർത്തികമാക്കാനും ശ്രമിക്കണം.

കുട്ടികൾക്ക് പുസ്തകങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കാനും പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധയും ചിട്ടയും വളർത്താനും പൂജവയ്പ്പ് അവസര മൊരുക്കുന്നു. അതേസമയം, അറിവ് നേടുന്നതിന് പ്രായപരിധിയില്ലെന്ന സന്ദേശവും ഈ ആഘോഷം പകരുന്നു. ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പുതിയ കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാനും അറിവ് വികസിപ്പിക്കാനും കഴിയണം.

ദേവീസന്നിധിയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ അറിവ് പകർന്നുതരുന്ന ഗുരുക്കന്മാരെയും മാതാപിതാക്കളെയും സ്മരിക്കുന്നതും ഉചിതമാണ്. അറിവ് നേടുക മാത്രമല്ല, അത് സമൂഹത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി വിനിയോഗിക്കുക എന്നതും വിദ്യയുടെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യമാണ്.

ഭക്തിയും വിശ്വാസവും നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന പൂജവയ്പ്പ് മനസ്സിന് ശാന്തിയും പഠനത്തിന് പ്രചോദനവും പകരട്ടെ. വിദ്യാദേവതയായ സരസ്വതിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ എല്ലാവരുടെയും ജീവിതത്തിൽ ജ്ഞാനവും വിവേകവും ഐശ്വര്യവും നിറയട്ടെ.